«Чодыра- Марий элын поянлыкше»

Цель: Йоча — влакым шочмо элым пагалаш туныкташ.

Задаче — влак:

1. Йоча-влаклан чодыран поянлыкшым, пайдалыкшым ончыкташ.

2. У мут ден палдараш, марла мутланаш туныкташ.

3. Пÿртÿсым йöраташ да аралаш туныкташ.

У мут-влак: аралаш, пайда, юж, яндар, тÿзлана.

Вес туныктымо область — влак дене кылым кучымаш: познаний, социализаций, физкультура, экологий, музыка.

Кучылтмо пособий: Чодыралан келшыше пособий — влак: поҥго, пушеҥге, емыж — влак; корзинка, маска чием.

Занятийым эртарымаш:

Воспитатель: Салам лийже!

Толза, йоча-влак, йырак шогалза

Ваш ончалза, шыргыжалза!

Киддам пенгыдын кучалза.

Чыла сайым гына тыланыза!

Воспитатель: Йоча-влак, тыланда мый тыгай почеламутым лудын пуынем. Колыштза. Тиде почеламутым С.Чавайн возен. Почеламутшо — «Мый моткоч йöратем» маналтеш.

«Мый моткоч йöратем»

Кумда чевер нурым,

Волгатше эҥерым,

Шем кинде тÿсан пÿнчерем.

Мый моткоч йöратем-

Тиде шочмо элем!Умен шочшо шурным

Чечен кайык мурым,

Лыжга да ласка мардежнам,

Янда гае яндар каванам

Мый моткоч йöратем —

Тиде шочмо элем!

Воспитатель: Кö мылам каласа? Мо нерген тиде почеламутышто ойлалтеш?

Йоча-влак: Мемнан Марий Эл эн мотор, эн поян.

(Йоча-влакын вашмутышт)

Воспитатель: Йоча-влак, мемнан пÿртÿсше мо дене поян?

Йоча-влак: Мемнан пÿртÿсше емыж ден, янлык ден поян.

(Йоча-влакын вашмутышт)

Воспитатель: А эше мо дене поян? Колыштза, мый тыланда загадкым лудын

пуэм, а те палаш тöчыза.

Тушто шуко янлык,

Шудо-влак-эман.

Тушто тÿрле кайык,

Шудышто — саска

Юж яндар —

Шÿлашат ласка.

(Чодыра)

Йоча-влак: Тиде чодыра!

Воспитатель: Чынак, йоча — влак, чодыра — тиде мемнан поянлыка. Мемнан

шöрыште чот шуко чодыра.

Воспитатель: Йоча-влак, мый тыланда чодыраш каяш темлем. Келшеда?

Йоча-влак: Мые уло кумылын каяш келшена.

Воспитатель: Шинчына вагоныш, чодыраш писын кудалына.

Ту-ту-ту!Ту-ту-ту!

Ту-ту-ту!Ту-ту-ту!

Поезд писын кудалеш.

Теве тышке шогалеш.

— Налыда мо мемнамат?

— Налына ме тендамат!

Ту-ту-ту!Ту-ту-ту!

Ту-ту-ту!Ту-ту-ту!

Поезд писын кудалеш.

Теве тышке шогалеш.

(Тиде жапыште чодыра гÿжлымо йук грамзапись йоҥга)

Воспитатель: Ончалза, могай кугу мемнан чодыра. Колыштза кузе гÿжла.

(Йоча-влак колыштыт чодыра гÿжлымо йÿкым)

Воспитатель: Йоча-влак, чодыраште могай пушеҥге кушкыт?

Йоча-влак: Чодыраштына шуко пÿнчö, кож, нулго, шопке, куэ, шоло кушкыт.

Воспитатель: Могай емыж чодыраште кушкеш?

Йоча-влак: Мемнан чодыраште тÿрло-тÿрло емыж кушкеш: снеге, мöр, модо, эҥеж да тулеч молат.

Воспитатель: А понгыжо! Могай тÿрло поҥго уке гын. Йоча-влак, могай

понгым паледа?

Йоча-влак: Коявонго, курезе, кочывонго, ужарÿмбал, лышташвонго, опонька.

(Тиде жапыште «чодыра таргылтыш» лектеш)

Воспитатель: Йоча-влак, айста чодыра таргылтыш дене саламлалтына.

Йоча-влак: Салам лийже, чодыра таргылтыш!

Чодыра таргылтыш: Салам лийже, салам лийже, йоча-влак! Те мылам полшен кертыда мо? Шинчам шÿкшын ужеш, поҥгым погенам, кудыжо сай, кудыжо осал ом пале. Мылам ойыраш полшеда мо?

Йоча-влак: Полшена, ме поҥгым сайын палена.

Дидактический модыш » Чын погыза«

Йоча-влак ик корзинкаш шÿкшö поҥгым погат, вес корзинкаш сай поҥгым погат.

Чодыра таргылтыш: Йоча — влак, пеш кугу тау, поҥгым ойыраш полшымыланда.А ынде , айста пырля модына!

«Канымаш» (физкультминутка)

Чодра таргылтыш (йоча-влак дене пырля модеш)

Мардеж шÿргыш пуалеш

Пушеҥгыже лÿҥгалтеш

Тышке-тушко, тышке-тушко

Пушеҥгыже лÿҥгалтеш.

Кож йымач мераҥ лектеш,

Йолжо дене тавалта.

Сур пират йырге пöрдын савырна.

Ала кушеч кугу маска лектеш.

Писыракын шылза, йоча-влак!

(Маска йоча-влакым поктылеш, кучен огеш керт да шылеш)

Чодыра таргылтыш: Ой, йоча-влак, йöршын нойышым. Изиш каналташ шинчам. Яра жапым эртатараш огыл манын, мый тыланда йодышым пуаш тÿҥалам:

— Чодыра айдемылан могай пайдам пуа?

Йоча-влак: Чодыра айдемылан пеш кугу пайдам пуа. Тудо вÿдыжгым аралаш полша, кукшо мардеж деч пасум авыра. Тушто шуко мöр, поҥго кушкеш. Чодыра емыжлан поян. Чодыра — шуко янлыклан пöрт. Чодыра южым эрыкта.

Воспитатель: Садлан тудым аклаш, аралаш, угыч шындаш кÿлеш.

Чодыра таргылтыш: Чодыраште шкендым кузе кучаш кÿлеш?

Йоча-влак: Чодыраште тул дене модаш огеш лий, тыге пожар лийын кертеш, да шуко пушенге пыта. Янлык-влак, кайык-влак, копшанге- влак, тÿрлö шудо пытат.

Чодыра таргылтыш: Чодыраште кычкыраш огеш лий. Кайык, янлык-влак лÿдытат, шке илыме верыштым кудалтен каен кертыт. Пеледышым кÿраш, поҥгым чумен каяш лиеш мо?

Йоча-влак: Чодыраште кычкыраш, пеледышым кÿраш, янлыкым мöҥгыш налаш, шÿкшö поҥгым чумен кышкаш огеш лий. Поҥго дене янлык-влак эмлалтыт.

Чодыра таргылтыш: Тугеже чодырам аралаш кÿлеш мо?

Йоча-влак: Чодыра — Марий Элын поянлыкше. Тудым аралаш кÿлеш.

Чодыра таргылтыш: Чын, йоча-влак. Аралыза чодырам, пÿртÿснам, тек пеледеш, тÿзлана шочмо мландына.

Чодыра таргылтыш: Йоча-влак, те шуко мемнан пÿртÿс нерген паледа. Паледа шкендам кузе чодыраште кучаш кулеш. А эше чодыра нерген шуко калык мут уло. Паледа мо?

Йоча — влак: Палена.

-Пушеҥгым руаш неле огыл, тудым ончен кушташ неле.

-Пушеҥге вÿд дене, вÿдым арала.

-Чодыран верыште юж яндар, еҥ таза, калык поян.

-Ик пушеҥгым руэт гын ,кокытым шынде.

Чодыра таргылтыш: Молодец улыда. Садлан мый тыланда тыгай пöлекым пуэм.

(Чодыра таргылтыш йоча-влаклан пöлекым пуа, чеверласа да кая)

(Йоча-влак детский садыш марий мурым мурен пöртылыт).

Автор: Сергеева Людмила Сергеевна
Должность: воспитатель первой квалификационной категории
Место работы: МДОУ «Детский сад №5 «Колокольчик»
Месторасположение: РМЭ, Волжский район, село Эмеково



Опубликовано в разделах:



Facebook
Twitter
VK
OK
WhatsApp


Оставьте комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *